Hoge Raad moet oordelen over arbitrage bij verstek

Bron: André Moerman

02/03/2019 19:48 uur

In 2018 is veel ophef geweest over e-Court, een vorm van digitale arbitrage. Bijna alle zorgverzekeraars zorgden via de algemene voorwaarden, dat premie-achterstanden op eenvoudige wijze door e-Court van een vonnis werden voorzien. De rechtbank Overijssel zorgde voor een stempel zodat de vonnissen ten uitvoer konden worden gelegd. De Landelijke Organisatie Sociaal Raadslieden (Sociaal Werk Nederland) had bedenkingen bij deze werkwijze en bracht het rapport “Rechtspraak op bestelling?” uit. De Groene Amsterdammer kopte met “Vonnis te koop”. Is e-Court wel onafhankelijk en wordt er wel, ook als geen verweer wordt gevoerd, ambtshalve aan bepaalde regels getoetst? E-Court lijkt inmiddels een stille dood gestorven. De rechtbank Amsterdam stelt nu vragen aan de Hoge Raad over een vergelijkbare werkwijze door een ander arbitrage-instituut.





Arbitrage
Arbitrage kan daadwerkelijk van betekenis zijn wanneer betrokken partijen er bij een geschil bewust voor kiezen of wanneer speciale kennis vereist is die de overheidsrechter niet kan bieden, bijvoorbeeld over bouwtechnische kwesties.
Bij arbitrage voor ‘incassobulkzaken’, zoals bij e-Court het geval was, is geen sprake van een bewuste keus noch van specialistische kennis. Via de algemene voorwaarden wordt de schuldenaar onbewust aan arbitrage gelieerd. Meestal voert de schuldenaar geen verweer en wordt bij verstek veroordeeld.


Ambtshalve toetsing
Arbitrage geregeld via de algemene voorwaarden is eigenlijk een vorm van commerciële rechtspraak. Het ligt voor de hand dat schuldeisers kiezen voor het scheidsgerecht dat de voor hen gunstigste procedure en uitkomst biedt. Toetst de arbiter wel ambtshalve of aan de Europese richtlijn oneerlijke bedingen in consumentenovereenkomsten wordt voldaan en of de zogenaamde 14-dagenbrief voor incassokosten wel correct is toegepast?


Vragen aan de Hoge Raad
Een arbitraal vonnis is pas afdwingbaar wanneer de voorzieningenrechter een verlof tot tenuitvoerlegging (exequatur) verleent. De rechtbank Amsterdam kreeg een verzoek voorgelegd om een verstekvonnis van Stichting Arbitrage Rechtspraak Nederland afdwingbaar te maken. Bij deze gelegenheid zijn aan de Hoge Raad de volgende prejudiciële vragen gesteld over hoe de wet moet worden uitgelegd:

  1. Is het voor toewijzing van het verzoek om verlof tot tenuitvoerlegging van een arbitraal vonnis, dat bij verstek is gewezen tegen een consument, nodig dat in het arbitrale vonnis is opgenomen, dan wel op verzoek van de voorzieningenrechter door degene die verzoekt om verlof tot tenuitvoerlegging van het arbitrale vonnis wordt aannemelijk gemaakt:

    a. dat aan gedaagde een termijn van tenminste een maand is gegund om voor beslissing van de zaak door de overheidsrechter te kiezen. Indien het vonnis of de toelichting deze vermelding bevat, is dat dan (in beginsel, tenzij er concrete aanknopingspunten zijn die nopen tot nader onderzoek) afdoende?

    b. dat, en zo ja in hoeverre, gedaagde is geïnformeerd over de relevante verschillen tussen de hem aangeboden vorm van arbitrage en de anders openstaande weg naar de overheidsrechter?

    c. dat de arbiter bij de beoordeling van de vorderingen de Richtlijn ambtshalve heeft toegepast?

  2. Indien in een arbitraal vonnis buitengerechtelijke kosten zijn toegewezen tegen een natuurlijke persoon maar niet blijkt dat de arbiter heeft onderzocht of de veertien dagen brief als bedoeld in artikel 6:96 lid 6 BW is verstuurd, is het vonnis dan in strijd met de openbare orde of kan de voorzieningenrechter pas tot dit oordeel komen nadat aan de verzoeker over de veertien dagen brief een toelichting is gevraagd?



Meer informatie
- Rb Amsterdam 27 februari 2019, ECLI:NL:RBAMS:2019:1338 (einduitspraak)
- Rb Amsterdam 25 januari 2019, ECLI:NL:RBAMS:2019:1339 (tussenuitspraak)
- Rb Overijssel 15 juni 2018, ECLI:NL:RBOVE:2018:2037
- Rapport: Rechtspraak op bestelling? (3 Mb)
- Alle vonnissen e-Court in strijd met arrest incassokosten


Reageren?
- Reageer via schuldinfo op LinkedIn


« Nieuwsoverzicht