Meldpunt Ontruimingen Arnhem een succes!

Bron: André Moerman

28/01/2014 19:09 uur

Op 1 januari 2012 is in Arnhem het Meldpunt ontruimingen gestart. Het Meldpunt Ontruimingen is een samenwerkingsverband gericht op het voorkomen van huisuitzetting vanwege huurschulden. Het betreft een samenwerking tussen de corporaties Volkshuisvesting, Vivare, Portaal en VGGM (GGD), welzijnsorganisatie Rijnstad en de gemeente Arnhem. De resultaten van het Meldpunt Ontruimingen zijn geëvalueerd. Het is een succes. Lees hier hoe het werkt.




Preventie preventie preventie
Een ontruiming brengt veel leed en maatschappelijke kosten met zich mee. Het voorkomen van een huisuitzetting is in ieders belang. Preventie kan pas effectief zijn wanneer dit op verschillende momenten in het traject wordt ingezet:
- voordat er een huurschuld ontstaat;
- bij een beginnende huurachterstand;
- nadat een ontruimingsvonnis is verkregen.
In het Meldpunt Ontruimingen ligt de focus op de huurders met een ontruimingsvonnis. Het gaat dus om de groep bij wie de andere interventies niet hebben gewerkt. 

Werkwijze Meldpunt ontruimingen
De drie corporaties melden iedere huurder met een ontruimingsvonnis in het Cliënt Volg Systeem van VGGM. Bij deze melding zijn drie mogelijkheden:

  1. de corporatie heeft zelf een regeling getroffen met de huurder;
  2. de corporatie geeft aan dat de huurder ontruimd zal worden (bijvoorbeeld bij herhaalde huurachterstand, overlast, wietplantage e.d.);
  3. het Meldpunt Ontruimingen kan met een voorstel komen.

Van deze laatste groep wordt eerst nagegaan of de huurder al in traject is bij de gemeente of bij Rijnstad. Als dit het geval is dan wordt vanuit dat traject de hulpverlening geboden. Wanneer de huurder niet bekend is dan wordt er vanuit het Meldpunt Ontruimingen via een outreachende benadering contact gezocht met de huurder. Vervolgens vindt er een intake plaats en geeft de hulpverlener een advies aan de corporatie. De corporatie beslist uiteindelijk of de ontruiming wordt opgeschort en een hulpverleningstraject vanuit het Meldpunt kan worden aangeboden. Over een periode van anderhalf jaar zijn vanuit het Meldpunt 132 hulpverleningstrajecten gestart.

Resultaten voorzieningencheck
Als onderdeel van het hulpverleningstraject vindt standaard een voorzieningencheck plaatst. De hulpverlener beoordeelt systematisch alle regelingen en voorzieningen om vast te stellen of betrokkene hiervoor in aanmerking kan komen.  Mocht er sprake zijn van ‘niet-gebruik’ van regelingen en voorzieningen dan helpt de hulpverlener de cliënt bij het indienen van de aanvraag. Deze voorzieningencheck is echt nodig, zo blijkt uit de opbrengst.  Bij de 132 huishoudens heeft de voorzieningencheck in totaal € 160.664,00 voor de cliënten en gemiddeld €  1217,15 per huishouden opgeleverd.

VoorzieningenOpbrengst
1. Recht op hoger inkomen€   22.718,00
2. Recht op heffingskortingen€     7.761,00
3. Recht op (hogere) toeslagen€   25.390,00
4. Recht op kwijtschelding e.d.€     5.627,00
5. Recht op langdurigheidstoeslag€     5.075,00
6. Recht op bijzondere bijstand€     5.882,00
7. Belastingteruggaaf€   17.102,00
8. Overig€     5.642,00
9. Aanpassing beslagvrije voet€   65.467,00
Totaal € 160.664,00

Een deel van de opbrengst resulteert in een maandelijkse verhoging van het budget. Dit zorgt er voor dat het budget van de cliënt aan de inkomstenkant kloppend wordt. Een deel van de opbrengst wordt met terugwerkende kracht verstrekt en komt direct  als extra bedrag beschikbaar. Dit bedrag wordt zo mogelijk ingezet om de huurschuld af te lossen.

Te lage beslagvrije voet
Van de opbrengst uit de voorzieningencheck heeft maar liefst  € 65,467,00 betrekking op het aanpassen van de beslagvrije voet. De beslagvrije voet is het gedeelte van het inkomen waar de debiteur over moet blijven beschikken wanneer er beslag op loon of uitkering is gelegd. De hoogte van een correct berekende beslagvrije voet komt globaal neer op 90% van de bijstandsnorm verhoogd met een deel van de woonkosten en een deel van de premie ziektekostenverzekering. De deurwaarder heeft allerlei gegevens nodig om de beslagvrije voet vast te kunnen stellen. Veelal verstrekt de debiteur geen informatie en wordt de beslagvrije voet daardoor te laag vast gesteld.
Een correct vastgestelde beslagvrije voet is juist nodig om o.a. de huur te kunnen betalen. De beslagvrije voet kan in bepaalde gevallen met terugwerkende kracht gecorrigeerd worden. Deze opbrengst wordt eveneens ingezet om op de huurschuld af te lossen.



Met regelmaat komt het voor dat het ontstaan van de huurschuld samen blijkt te hangen met de wijze van invordering door andere schuldeisers. Tijdens de hulpverlening wordt aandacht besteed aan het belang van de beslagvrije voet. De cliënt leert om op tijd in actie te komen en zelf gegevens aan te leveren of hulp in te schakelen.

Maandelijks huur betalen
Een belangrijke doelstelling voor het Meldpunt Ontruimingen is dat de huurder in ieder geval maandelijks weer de huur gaat betalen. Dat is een absolute voorwaarde voor het hulpverleningstraject en voor opschorting van het ontruimingsvonnis. De wijze waarop dit gebeurt verschilt per cliënt en hangt af van zijn of haar mogelijkheden. Indien mogelijk verzorgt de cliënt zelf, onder begeleiding, alle betalingen. Voor sommige cliënten is dit te hoog gegrepen en worden ondersteunende instrumenten ingezet, zoals derdenbetaling op uitkering, inkomensbeheer of beschermingsbewind. Opvallend, gezien de zwaarte van de doelgroep, dat bij bijna de helft van de cliënten ingezet wordt op het volledig zelf betalen van de huur.

Aflossen huurschuld
Al vrij snel na de intake wordt beoordeeld of er een betalingsregeling mogelijk is. Mocht dit niet het geval zijn, bijvoorbeeld omdat er problemen zijn met uitbetaling van de toeslagen, dan wordt indien mogelijk voorlopig  een symbolisch bedrag overeengekomen, bijvoorbeeld € 10 per maand. Het merendeel van de afgesloten betalingsregelingen ligt tussen de € 50 en € 75.
Naast het overeenkomen van een betalingsregeling wordt bij een deel van de cliënten de huurschuld ook afgelost door de opbrengst uit de voorzieningencheck in te zetten. Een deel van de opbrengst uit de voorzieningencheck, namelijk € 45.452,48, is met terugwerkende kracht verstrekt en is daarmee beschikbaar om de huurschuld mee te voldoen.

Achterliggende problematiek
Bij de cliënten van het Meldpunt Ontruimingen staat de huurschuld niet op zich zelf. Er zijn altijd meer schulden en het ontstaan en voortduren van deze schulden hangt vaak samen met andere problematiek in het huishouden. De hulpverlening is er op gericht de cliënten inzicht te geven in hun situatie en in hun gedrag. Afhankelijk van de zelfredzaamheid van de cliënt worden er samen, eventueel met hulp van de vrijwillige budgetcoach, zaken opgepakt. Indien nodig wordt de cliënt voor verdere hulp verwezen naar tweedelijns hulpverlening als RIBW, IrisZorg, Bureau Jeugdzorg, Pro Persona etc.

Incassodruk versus hulpverlenen
De corporaties zijn primair gericht op het aanspreken van de huurders op hun verplichting de huur op tijd te betalen. Wie huurt moet betalen. Het begint bij een eerste aanmaning en gaande het incassotraject wordt de druk verder opgevoerd: De corporatie schakelt de deurwaarder in; de deurwaarder dagvaardt de huurder; de rechter ontbindt de huurovereenkomst en de deurwaarder kondigt de ontruiming aan. Deze aanpak is effectief als het gaat om het terugdringen van de huurschuld en werkt bij misschien wel 80% van de huurders met een betalingsachterstand.
Bij een klein deel van de huurders blijkt het uitoefenen van druk niet of onvoldoende te werken. Het is met name deze doelgroep waar het Meldpunt Ontruimingen mee te maken krijgt. De hulpverlener probeert allereerst in contact te komen met de huurder. Het kan namelijk zijn dat de corporatie geen contact kan krijgen. Wanneer het contact is gelegd wordt er geprobeerd  om aansluiting te vinden bij de aanwezige motivatie. Immers, vrijwel niemand wil ontruimd worden. Er is meestal wel enige motivatie. Door deze intrinsieke motivatie aan te boren en te versterken probeert de hulpverlener de cliënt in beweging te krijgen. De hulpverlener maakt hierbij gebruik van technieken uit de ‘motiverende gespreksvoering’.

En dan?
De hulpverlening vanuit het Meldpunt Ontruimingen is een relatief kort traject gericht op het stabiliseren van de situatie en het zo nodig toeleiden naar tweedelijns hulpverlening. En mocht de cliënt hier aan toe zijn dan kan er een traject vanuit schuldhulpverlening gestart worden.

Meer informatie
- Evaluatieverslag Meldpunt Ontruimingen januari 2012 t/m juni 2013
- Aantal huisuitzettingen Arnhem daalt
- Samenwerkingsconvenant Meldpunt ontruimingen
- Methodiekhandleiding Blijven wonen (Rijnstad)
- Handreiking Voorkomen huisuitzettingen (Eropaf)
- Achtergrondinfo huurschulden
Reageren?
- Reageer via schuldinfo op LinkedIn


« Nieuwsoverzicht