Beslagverbod

Voor beslag op inkomen geldt als uitgangspunt dat alles onder het beslag valt, tenzij de wet anders regelt. Zo geldt voor een aantal regelingen en voorzieningen de beslagvrije voet (zie verderop) of zelfs een beslagverbod. Het beslagverbod zorgt ervoor dat er geen of slechts door bijzondere schuldeisers beslag gelegd kan worden.
Voorbeelden hiervan zijn:

  • bijzondere bijstand w.o. de individuele inkomenstoeslag en de individuele studietoeslag, hier kan geen beslag op worden gelegd. 
  • huurtoeslag, alleen de verhuurder kan beslag leggen voor een huurschuld
  • kinderbijslag, alleen voor verhaal van uitkering voor levensonderhoud van kind
  • zorgtoeslag, alleen de zorgverzekeraar kan beslag leggen voor een premieachterstand basisverzekering


Zie voor de onkostenvergoeding voor werknemers verderop.

Wanneer geldt een beslagvrije voet?

Op een deel van het inkomen mag de deurwaarder geen beslag leggen en kan niet verrekend worden. Dit is de zogenaamde 'beslagvrije voet'. Voor de volgende periodieke inkomsten geldt een beslagvrije voet.

  • uitkering Participatiewet
  • uitkering overige sociale zekerheidswetten (uitgezonderd kinderbijslag)
  • uitkering of buitengewone pensioen oorlogsgetroffenen
  • bezoldiging voor ambtenaren
  • loon
  • levens-, invaliditeits-, ongevallen- of ziekengeldverzekering
  • pensioen en lijfrente
  • voorlopige teruggaaf inkomstenbelasting
  • alimentatie
  • huur- en zorgtoeslag


Deze opsomming is limitatief. Er geldt dus geen beslagvrije voet voor o.a.:

  • freelance-inkomen;
  • huurinkomsten;
  • vergoeding gemeenteraadslid.

Wanneer de beslagvrije voet niet direct van toepassing is, kan de kantonrechter op verzoek de beslagvrije voet van toepassing verklaren. Voorwaarde is wel dat de debiteur aantoont over onvoldoende middelen van bestaan te beschikken.

Valt een onkostenvergoeding onder het beslag?

Een onkostenvergoeding valt niet onder het beslag, tenzij deze als fiscaal loon wordt beschouwd. Voor de reiskostenvergoeding geldt bijvoorbeeld dat € 0,19 per kilometer belastingvrij is. Deze vergoeding valt dus niet onder het beslag. Ontvangt de werknemer 0,39 per kilometer, dan valt € 0,20 na aftrek van de verschuldigde loonheffing wel onder het beslag. Op de loonstrook is te zien of de onkostenvergoeding als fiscaal loon wordt aangemerkt.
Wanneer de werknemer geen onkostenvergoeding ontvangt terwijl er wel onkosten worden gemaakt dan wordt hier bij de hoogte van de beslagvrije voet geen rekening mee gehouden. Indien de kosten echt noodzakelijk zijn en er geen alternatieven zijn, kan mogelijk via de kantonrechter met een beroep op de hardheidsclausule de beslagvrije voet worden verhoogd. Kijk hier voor meer informatie.

Valt vakantiegeld onder het beslag?

Het vakantiegeld valt volledig onder het beslag ongeacht het moment waarop beslag is gelegd.

Voorbeeld
Er is op 1 april beslag gelegd. Het inkomen is € 1250. De beslagvrije voet is € 1200. Over 12 maanden wordt maandelijks € 100 aan vakantiegeld opgebouwd, zodat in de maand mei € 1200 beschikbaar komt. In de maand mei wordt € 50 en het volledige vakantiegeld (in totaal € 1250) aan de deurwaarder afgedragen.




Dit is anders wanneer het inkomen gelijk of lager is dan de toepasselijke bijstandsnorm. Als in deze situatie gedurende de hele periode waarin het vakantiegeld is opgebouwd, maandelijks 5% van het inkomen incl. vakantiegeld aan de deurwaarder is afgedragen, valt het vakantiegeld niet onder het beslag. Als niet de hele periode maandelijks is afgedragen, dan valt het deel van het vakantiegeld dat is opgebouwd vóór de beslagdatum wel onder het beslag.

Voorbeeld
Er is op 2 januari beslag gelegd en er wordt maandelijks 5% van het inkomen incl. aanspraak vakantiegeld afgedragen. Het vakantiegeld dat is opgebouwd vóór de beslaglegging (juni t/m december) valt dan eveneens onder het beslag.

Beslag op bijstandsuitkering, maandelijkse afdracht

Wanneer de debiteur een bijstandsuitkering ontvangt is 5% van deze uitkering beschikbaar voor de aflossing van schulden. De maandelijkse reservering van het vakantiegeld bedraagt voor bijstandsgerechtigde ook 5%. Dit betekent dat de gemeente (in de rol van derde-beslagene) de keuze heeft om maandelijks 5% of de reservering van het vakantiegeld in mei aan de deurwaarder af te dragen. Dit laatste is voor de debiteur en de schuldeiser vanwege de maandelijkse inning- en verdelingskosten het voordeligst. Onderstaande tabel geeft een overzicht van het verschil in kosten op jaarbasis excl. btw.  

De gemeente zal op grond van het evenredigheidsbeginsel rekening moeten houden met het belang van de debiteur en moeten kiezen voor een jaarlijkse afdracht. Het is mogelijk om tegen een maandelijkse afdracht bezwaar aan te tekenen.

Aantal beslagleggers kosten maandelijks afdragen kosten vakantiegeld afdragen
1 € 131,28 € 10,94
2 € 208,68 € 17,39
3 € 286,28 € 23,85
4 € 363,72 € 30,31

Beslag op bijstandsuitkering voor schuld partner

Wanneer beslag op een bijstandsuitkering voor samenwonenden wordt gelegd, voor een schuld van de partner, wordt er vaak door de gemeente teveel aan de deurwaarder afgedragen. In feite betaalt de partner die niets met de schuld te maken heeft er wel aan mee en dat is niet correct. Slechts de helft moet worden afgedragen. Dit betekent afhankelijk van de wijze van afdracht door de gemeente:

  • I.p.v. maandelijks  5% van de bijstandsuitkering mag slechts 2,5% aan de gerechtsdeurwaarder worden afgedragen, of;
  • I.p.v. het volledige vakantiegeld, mag slechts de helft van het vakantiegeld aan de gerechtsdeurwaarder worden afgedragen.

Het afdragen aan de deurwaarder is een besluit waartegen bezwaar en beroep open staat.

Uitspraken Meer informatie

Valt een nabetaling onder het beslag?

Wanneer beslag op inkomen is gelegd en vervolgens wordt een nabetaling uitbetaald, valt deze dan volledig onder het beslag?
Voor zover de nabetaling betrekking heeft op een periode dat er nog geen beslag ligt, dan valt deze niet onder het beslag. Wanneer de nabetaling betrekking heeft op een periode dat er al wel beslag ligt, geldt de beslagvrije voet.

Bijvoorbeeld.
Per 1 maart wordt een uitkering aangevraagd. Op 1 april wordt beslag gelegd. Op 1 mei wordt de uitkering met ingang van 1 maart toegekend. Het deel van de nabetaling dat betrekking heeft op de maand maart valt niet onder het beslag. Het deel van de nabetaling dat betrekking heeft op de maand april, voor zover dit meer bedraagt dan de beslagvrije voet, valt wel onder het beslag.

Valt een zorgbonus onder het beslag?

Medewerkers in de zorg die vanwege corona een uitzonderlijke prestatie hebben verricht kunnen via hun werkgever in aanmerking komen voor een zorgbonus van 1000 euro netto. De werkgever kan de zorgbonus aanvragen bij het ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport. Wanneer aan de voorwaarden wordt voldaan ontvangt de werkgever subsidie. Vervolgens moet de werkgever de bonus aan de medewerker uitkeren.
Valt de zorgbonus onder een gelegd loonbeslag? Er is in de wet geen beslagverbod opgenomen. Toch zal het in de meeste gevallen niet onder het beslag vallen. Cruciaal is dat de werkgever de zorgbonus moet aanvragen en dat er aan een aantal voorwaarden voldaan moet worden voordat een werknemer hiervoor in aanmerking komt. Wanneer er al loonbeslag lag voordat de zorgbonus door het ministerie is toegekend, vloeit de zorgbonus niet rechtstreeks voort uit de rechtsverhouding zoals deze tussen werkgever en werknemer gold op het moment dat er beslag is gelegd. De zorgbonus valt dan niet onder het beslag. Er geldt een uitzondering voor de situatie dat er toevallig beslag is gelegd nadat de zorgbonus is aangevraagd en is toegekend en voordat deze aan de werknemer is uitbetaald.
In een proefprocedure via een deurwaardersrenvooi heeft de rechter deze uitleg bevestigd.

Toekomstige betalingen

Beslag op inkomen is een momentopname. Wanneer een deurwaarder beslag op loon legt dan moet de werkgever het gedeelte van het salaris dat meer bedraagt dan de beslagvrije voet overmaken naar de deurwaarder.
Maar vallen toekomstige betalingen ook onder het beslag?
Uitgangspunt is dat alle vorderingen die de debiteur op de uitkerende instantie of werkgever heeft, of uit een ten tijde van het beslag (= de dag waarop beslag is gelegd) reeds bestaande rechtsverhouding rechtstreeks zal verkrijgen onder het beslag vallen. Dit betekent dat wanneer er geen onderbreking is in het recht op uitkering of het recht op loon, ook de betalingen in de toekomst onder het beslag vallen.

Onevenredig laag inkomen

Wanneer de debiteur gratis of tegen een onevenredig lage vergoeding geregeld werkzaamheden verricht, die gewoonlijk tegen betaling worden verricht, mag bij het beslag uitgegaan worden van een fictief loon. Er wordt met andere woorden aangenomen dat de debiteur een redelijke vergoeding ontvangt.
Bij de vaststelling van het fictief loon wordt rekening gehouden met alle omstandigheden waaronder:

  • de aard van de verrichte werkzaamheden of diensten;
  • de relatie tussen de debiteur en de derde (degene voor wie het werk wordt verricht);
  • de financiële draagkracht van de derde.

Verwijzen naar deze pagina: www.schuldinfo.nl/loonbeslag