SchuldInfo

Juridische info voor hulpverleners

 
 

Wat zijn incassokosten?

Wanneer een schuldeiser kosten moet maken om een vordering te innen, dan mag hij deze onder bepaalde voorwaarden in rekening brengen. Het gaat dan om de kosten die voorafgaand aan een gerechtelijke procedure worden gemaakt. Dit soort kosten, die we hier incassokosten noemen, komen onder verschillende benamingen voor:

  • administratiekosten;
  • bureaukosten;
  • aanmaankosten;
  • buitengerechtelijke kosten.

Zowel het incassobureau, de deurwaarder, maar ook de schuldeiser zelf brengen deze kosten in rekening.

Hoogte incassokosten?

Soms is in de overeenkomst (of algemene voorwaarden) de hoogte van de incassokosten geregeld, bijvoorbeeld gesteld op een vast bedrag of percentage. De rechter kan dit incassobeding ambtshalve matigen, met als minimum gebruikelijke kosten die redelijk zijn. De debiteur hoeft hier dus niet om te verzoeken.
Ook al is in de overeenkomst (of algemene voorwaarden) niets geregeld over de hoogte van de incassokosten, dan kan de schuldeiser toch incassokosten in rekening brengen. In de wet staat namelijk dat de schuldeiser redelijke kosten ter verkrijging van voldoening buiten rechte in rekening mag brengen. Dit betreft een ‘dubbele redelijkheidstoets’: zowel het maken als de hoogte van de kosten moet redelijk zijn. Ook in deze situatie kan de rechter deze kosten ambtshalve matigen.

Rechters hebben allerlei regels bedacht over incassokosten en deze staan in het Rapport Voorwerk II. De meeste rechters hanteren deze regels. Voor procedures bij de kantonrechter gelden de volgende maximumtarieven:

Hoofdsom + rente: t/m Hoogte incassokosten Inclusief BTW (19%)*
€ 250,00 € 37,00 € 44,03
€ 500,00 € 75,00 € 89,25
€ 1.250,00 € 150,00 € 178,50
€ 2.500,00 € 300,00 € 357,00
€ 3.750,00 € 450,00 € 535,50
€ 5.000,00 € 600,00 € 714,00
€ 10.000,00 € 700,00 € 833,00
€ 20.000,00 € 800,00 € 952,00
€ 40.000,00 € 1.000,00 € 1.190,00
€ 100.000,00 € 1.500,00 € 1.785,00
€ 200.000,00 € 2.500,00 € 2.975,00
€ 400.000,00 € 3.500,00 € 4.165,00
€ 1.000.000,00 € 4.500,00 € 5.355,00
meer € 5.500,00 € 6.545,00
* Wanneer BTW? Zie hieronder.    

BTW over incassokosten?

Over de incassokosten mag bij de debiteur alleen BTW in rekening worden gebracht indien de schuldeiser niet BTW-plichtig is. De volgende schuldeisers zijn niet BTW-plichtig:

  • verhuurders;
  • onderwijsinstellingen;
  • banken;
  • verzekeringsmaatschappijen;
  • medische beroepen;
  • de overheid.


Wanneer de schuldeiser wel BTW-plichtig is kan de aan het incassobureau verschuldigde BTW worden verrekend. Bij de debiteur mag dan geen BTW in rekening worden gebracht.
Wanneer voor de schuldeiser het lage BTW-tarief van 6% geldt zoals bij waterbedrijven, dan kan de schuldeiser de aan het incassobureau verschuldigde BTW eveneens verrekenen. Dus ook dan mag er bij de debiteur geen BTW over de incassokosten berekend worden.

Voorbeeld verborgen dubbele incassokosten

Wanneer de schuldeiser zelf al een eigen traject met incassokosten in gang heeft gezet en vervolgens de verdere invordering uitbesteedt aan een incassobureau, berekent dat incassobureau meestal ook nog eens incassokosten. Dubbele incassokosten dus. Sommige incassobureaus doen dit openlijk, door de kosten te specificeren. Regelmatig echter blijken de kosten die de schuldeiser oorspronkelijk al in rekening had gebracht, al dan niet bewust, in de hoofdsom ondergebracht te zijn. Het incassobureau berekent dan vervolgens de eigen incassokosten over die verhoogde hoofdsom. Het volgende maakt dit duidelijk:

Het incassobureau Vesting Finance int een vordering voor energiebedrijf Eneco. Op de specificatie staat een hoofdsom van € 270. In werkelijkheid is de hoofdsom eigenlijk € 195 want Eneco heeft zelf al € 75 aan kosten berekend. Op de specificatie van Vesting Finance zijn deze kosten opgenomen in de hoofdsom met het gevolg dat er € 138 (373%) te veel berekend wordt. 
Dit voorbeeld laat zien dat door het opnemen van de kosten van de schuldeiser in de hoofdsom, de kosten van het incassobureau extra te hoog zijn. Zonder de kosten van Eneco zou de hoofdsom namelijk € 195 bedragen. Bij een hoofdsom tot € 250 bedragen de incassokosten conform Rapport Voorwerk II € 37. Door de kosten van Eneco op te nemen in de hoofdsom, bedraagt de hoofdsom € 270 met het gevolg dat volgens de staffel van het Rapport Voorwerk II de incassokosten € 75 bedragen. Dit komt neer op een ‘kostenverdriedubbelaar’.

Bekijk voor meer voorbeelden het LOSR-rapport: Incassokosten, een bron van ergernis!

Specificatie   De werkelijke kosten   Te veel berekend  
Hoofdsom € 270 Hoofdsom € 195 Berekend € 175
Rente tot heden € 4,03 Rente tot heden € 4,03 Volgens Voorwerk € 37
Incassokosten € 100 Incassokosten € 100 Te veel € 138
    Kosten schuldeiser € 75    
Totaal € 374,03 Totaal € 374,03 Procentueel 373%

Bezwaar maken tegen hoge incassokosten

Als het incassobureau teveel kosten in rekening brengt, maak dan bezwaar tegen deze kosten (zie: voorbeeldbrief). Het incassobureau zal hier zelden instemmend op reageren. Zorg er voor dat het bedrag inclusief kosten wat wel klopt betaald wordt.
Het incassobureau zou voor het resterende bedrag alsnog naar de rechter kunnen stappen. In de praktijk gebeurt dit zelden: ze blijven aanmaningen sturen en op een gegeven moment houden ze hier mee op.
Als het incassobureau voor de resterende incassokosten wel naar de rechter gaat, is de kans groot dat de rechter dit met toepassing van het rapport Voorwerk zal afwijzen. Dit is echter niet 100% zeker, want het rapport Voorwerk is geen wet.

Geen incassokosten wanneer maken kosten niet redelijk

Er zijn situaties waarin het maken van incassokosten op zichzelf niet redelijk is en door de rechter wordt afgewezen. Een aantal voorbeelden: 

  • Wanneer van meet af aan duidelijk is dat betrokkene de vordering niet wil betalen, bijvoorbeeld omdat hij het er niet mee eens is, is het maken van incassokosten niet redelijk. Het sturen van meerdere aanmaningen is dan zinloos. De schuldeiser had dan meteen kunnen dagvaarden.
  • Wanneer de schuldeiser enerzijds teveel ontvangen premie terug stort en tegelijkertijd nog premie te innen heeft, had de schuldeiser eenvoudig kunnen verrekenen. De incassokosten en de proceskosten (kosten dagvaarding e.d.) komen dan voor eigen rekening van de schuldeiser.
  • Wanneer de schuldeiser de vordering mee had kunnen nemen in een eerder procedure omdat de vordering ook toen al opeisbaar was, komen de incassokosten en proceskosten (kosten dagvaarding e.d.) voor eigen rekening.
Uitspraken Meer informatie

Uitspraken:

Beperking incassokosten wanneer hoogte niet redelijk

Wanneer het wel redelijk is dat de schuldeiser incassokosten in rekening brengt, kan de rechter de hoogte van de kosten nog matigen. Dit gebeurt veelal aan de hand van de incassotarieven volgens rapport Voorwerk II. Een aantal voorbeelden.

  • De schuldeiser heeft een viertal vorderingen en heeft hiervoor vier dagvaardingen uitgebracht, terwijl dit ook op één dagvaarding had gekund. De rechter beperkt de incassokosten en de proceskosten (kosten dagvaarding e.d.) tot het bedrag dat zou zijn toegewezen wanneer er één dagvaarding zou zijn uitgebracht.
  • Er is sprake van een huurachterstand en de huurder lost telkens gedeelten af. De som van de afzonderlijk enige tijd openstaande vorderingen bedraagt € 5.096,60. Door de aflossingen heeft de huurachterstand echter op geen enkel moment dit bedrag bereikt. Zelfs de helft is niet gehaald. Bij die stand van zaken acht de kantonrechter toewijzing van de gevraagde incassokosten volgens het Rapport Voorwerk II op basis van het aldus berekende bedrag onredelijk. Een redelijke benadering brengt mee dat de incassokosten wordt berekend op basis van het gemiddeld openstaande bedrag in de periode vanaf de aanvang van de werkzaamheden van de incassogemachtigde tot aan de dagvaarding.

Geen incassokosten: werk valt onder proceskostenvergoeding

Incassokosten worden door de rechter niet toegewezen indien slechts werkzaamheden zijn verricht die vallen onder de proceskostenvergoeding, zoals:

  • enkele of eventueel herhaalde sommatie;
  • het enkel doen van een niet aanvaard schikkingsvoorstel;
  • het inwinnen van eenvoudige inlichtingen;
  • het op gebruikelijke wijze samenstellen van het dossier.

De schuldeiser zou dan immers een dubbele vergoeding ontvangen.

Bijvoorbeeld:
De rechter wijst het verzoek om incassokosten af, omdat er slechts eenmaal een sommatie is verzonden. De vergoeding hiervoor is in de proceskostenvergoeding begrepen.

Geen incassokosten bij krediettransacties

Als sprake is van een krediettransactie waarop de Wet op het consumentenkrediet van toepassing is, dan mag het incassobureau of de deurwaarder geen incassokosten in rekening brengen. Dit is het geval bij een geldlening, huurkoop of koop op afbetaling. De wet is echter niet van toepassing indien:

  • betaling binnen drie maanden nadat de geldsom beschikbaar is gesteld of het product is geleverd;
  • er sprake is van een overeenkomst tussen particulieren;
  • de effectieve rente niet meer bedraagt dan de wettelijke rente;
  • de lening meer bedraagt dan € 40.000,--;
  • de lening onder hypothecaire zekerheid is verleend.


Wanneer aan een betaalrekening geen kredietfaciliteit gekoppeld is en er ontstaat een roodstand, dan is er op zichzelf geen sprake van een krediettransactie. Zo'n ongewilde roodstand gaat echter wel onder de bescherming van de Wet op het consumentenkrediet vallen indien de bank onvoldoende actie onderneemt. De bank mag dan geen incassokosten in rekening brengen. Om dit te voorkomen dient de bank:

  1. de roodstand expliciet aan te merken als wanprestatie;
  2. tot ingebrekestelling en directe opeising over te gaan, d.w.z. spoedig na drie maanden tot incasso van de vordering overgaan of een schriftelijk vastgelegde betalingsregeling overeenkomen;
  3. en, bij bedragen boven de € 453,78, de roodstand bij het BKR te melden.

Rente over incassokosten?

Over de incassokosten mag geen rente worden berekend, tenzij dit in de overeenkomst of algemene voorwaarden expliciet is bedongen. Er mag dan rente in rekening worden gebracht vanaf de dag waarop de schuldeiser de kosten daadwerkelijk heeft betaald.

Ten onrechte leges berekenen

Soms brengt het incassobureau ook leges in rekening. Leges zijn kosten voor officiële stukken. De meest bekende zijn leges voor een afschrift uit de gemeentelijke basisadministratie (gba). Als het incassobureau leges in rekening brengt is het zeer de vraag of er ook daadwerkelijk kosten zijn gemaakt. Gemeenten zijn namelijk niet bevoegd om aan incassobureaus informatie uit de gba te verstrekken. De Wet gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens bepaalt namelijk dat aan twee voorwaarden moet zijn voldaan:

  1. de informatie moet noodzakelijk zijn voor de uitvoering van een wettelijke taak;
  2. de verzoeker is uit hoofde van ambt of beroep gewoonlijk met gerechtelijke werkzaamheden belast.


Aan de eerste voorwaarde wordt bijvoorbeeld voldaan indien de adresverificatie nodig is om een dagvaarding op het juiste adres te betekenen. In de incassofase, waarin deurwaarders aanmaningen sturen, wordt nog niet aan de voorwaarde voldaan. Deurwaarders hebben dan geen inzage en mogen dan ook geen legeskosten in rekening brengen. Dit blijkt ook uit hun Privacygedragscode.

De tweede voorwaarde wordt door de rechter op basis van de wetsgeschiedenis beperkt uitgelegd. Het moet namelijk gaan om “personen die, vanuit hun juridische deskundigheid en gebonden door beroeps- of gedragscodes, een essentiële bijdrage leveren aan het publieke belang dat gelegen is in een juiste rechtshandhaving.” Deurwaarders en advocaten vallen hier wel onder, incassobureaus niet.

LOSR-rapport: Incassokosten een bron van ergernis!

 

 

Op 10 november 2008 is het rapport 'Incassokosten, een bron van ergernis!' van de Landelijke Organisatie Sociaal Raadslieden (LOSR) in Tros Radar gepresenteerd. Het rapport beschrijft aan de hand van voorbeelden wat er misgaat bij het in rekening brengen van incassokosten.

 

 

 


De kosten worden vergeleken met de incassokosten die volgens het rapport Voorwerk II maximaal in rekening mogen worden gebracht. Uit de vergelijking komt het volgende naar voren:

  • Schuldeisers, w.o. water- en energiebedrijven brengen zelf veel te hoge kosten in rekening.
  • Incassobureaus hanteren hogere incassokosten dan de maximumtarieven volgens het rapport Voorwerk II. Zo rekenen de bij de Nederlandse Vereniging van Incasso-Ondernemingen aangesloten bureau's standaard € 25 per dossier teveel.
  • Indien de schuldeiser zelf al kosten heeft berekend, dan rekent het incassobureau en de deurwaarder daaroverheen extra incassokosten.
  • Daarnaast komt het voor dat de incassokosten te hoog zijn, omdat dossiers niet worden samengevoegd.


Op 11 november 2008 is de minister van justitie onder druk van de Tweede Kamer overstag gegaan. Een jaar later is een ontwerp wetsvoorstel via internetconsultatie aan belanghebbenden voorgelegd en daar is door allerlei organisaties op gereageerd. Op dit moment is een wetsvoorstel in voorbereiding.

Wetsvoorstel maximering incassokosten

Het wetsvoorstel komt in de kern op het volgende neer:

  1. De regeling is alleen van toepassing op vorderingen tot € 25000 (nieuwe competentiegrens kantonrechter) en geldt zowel voor consumenten en bedrijven.
  2. De regeling geldt alleen voor vorderingen tot betaling van een geldsom waarvan de omvang in een overeenkomst is vastgesteld. Het geldt bijvoorbeeld niet voor schadevergoeding.
  3. De schuldeiser moet eerst een aanmaning, met een betalingstermijn van minimaal 14 dagen, sturen voordat hij incassokosten mag berekenen.
  4. Er geldt een maximumpercentage voor incassokosten berekend over de hoofdsom, die afloopt naarmate de vordering stijgt met een minimum bedrag van € 40:
    - 15% over de eerste € 2500
    - 10% over de volgende € 2500
    - 5% over de volgende € 5000
    - 1% over de volgende € 15000
    Dus bij een vordering van € 3000 mag maximaal berekend worden:
    15% * 2500 + 10% * 500 = €425
  5. De maximumvergoeding gaat dus geleidelijk omhoog (percentage). Dit is gunstiger dan de staffel uit  het rapport Voorwerk. Deze gaat sprongsgewijs. Bijvoorbeeld:
    - hoofdsom € 500 -> maximum incassokosten € 75
    - hoofdsom € 501 -> maximum incassokosten € 150
  6. De maximale vergoeding omvat alle incassohandelingen ongeacht de benaming. Het maakt niet uit of de vordering door de schuldeiser zelf of door meerdere partijen wordt geïncasseerd.
  7. De regeling is dwingend. Er mag niet ten nadele van de schuldenaar van worden afgeweken, maar natuurlijk wel ten voordele. Een afwijkend beding is vernietigbaar en kan ook door de rechter ambtshalve opzij worden gezet (art. 3:40 lid 2 BW).
  8. De maximumvergoeding wordt berekend over de hoofdsom. In de hoofdsom mogen geen zelf gemaakte kosten van de schuldeiser opgenomen zijn.
  9. Wanneer een schuldeiser meerdere vorderingen (of termijnen) op de schuldenaar heeft, dan wordt voor de berekening van de vergoeding onder hoofdsom verstaan het totaal van de vorderingen.
  10. De maximum vergoeding geldt ongeacht of de schuldeiser BTW mag verrekenen. Nu mag BTW-schade berekend worden indien de schuldeiser de aan het incassobureau verschuldigde BTW niet kan verrekenen (verhuurders, verzekeraars, zorgverleners e.d.).
  11. Wanneer het alsnog tot een procedure bij de rechter komt en de schuldeiser wordt in het gelijk gesteld, dan moet de rechter naast de proceskostenvergoeding in beginsel altijd de incassokosten toewijzen.  Volgens de huidige rechtspraak moeten de incassohandelingen, voor toewijzing van de incassokosten, voldoende omvangrijk zijn. Het versturen van een enkele aanmaning wordt namelijk gezien als voorbereiding op de procedure en dus deeluitmakend van de proceskostenveroordeling (de incassokosten verschieten dan van kleur). Dit verandert dus.


Een groot deel van de regels zal niet in een wet maar in een Algemene Maatregel van Bestuur komen te staan. Deze is op dit moment nog niet openbaar. Van een aantal zaken die in het ontwerp besluit hebben gestaan, is dan ook nog niet duidelijk of dit zo blijft. Onduidelijk is dus of de volgende eerder aangekondigde regels nog gaan gelden:

  1. De maximumvergoeding wordt alleen berekend over de hoofdsom en niet over de verschuldigde rente. Echter na een jaar wordt de wettelijke rente bijgeteld bij de hoofdsom, waardoor ook de incassokosten verhoogd kunnen worden.
  2. Wanneer meerdere vorderingen / termijnen voldaan moeten worden en een gedeelte wordt betaald, dan worden de incassokosten berekend over het gedeelte dat betaald wordt. Dit zou bij kleine deelbetalingen tot gevolg hebben dat telkens het minimumbedrag ad. € 40 in rekening mag worden gebracht. Dit zal toch niet de bedoeling zijn?

Verwijzen naar deze pagina?

  • www.schuldinfo.nl/incassokosten