SchuldInfo

Juridische info voor hulpverleners

 
 

Klacht tegen deurwaarder bij bankbeslag

Bron: André Moerman

17/09/2017 11:00 uur

Het Hof Amsterdam heeft een tweetal uitspraken gedaan over de vraag of een deurwaarder tuchtrechtelijk laakbaar handelt wanneer bij bankbeslag geen rekening wordt gehouden met de beslagvrije voet. In beide uitspraken komt duidelijk naar voren dat de deurwaarder zich niet zomaar achter de opdrachtgever kan verschuilen. Hij moet zelf de situatie van de debiteur beoordelen en een afweging maken of de debiteur door het bankbeslag in de problemen raakt. Cruciaal hierbij is dat de deurwaarder goed op de hoogte is gebracht van de situatie waarin de debiteur verkeert.





Misbruik van bevoegdheid
Kenmerkend voor beslag op de bankrekening is dat het gehele saldo onder het beslag valt. Er geldt in beginsel geen beslagvrije voet. Wel kan onder omstandigheden op twee momenten sprake zijn van misbruik van bevoegdheid:

1) Bij het leggen van het bankbeslag
Het leggen van bankbeslag kan misbruik van bevoegdheid opleveren, wanneer de bankrekening uitsluitend wordt gevoed door loon of uitkering, en de debiteur geen ander inkomen heeft waarmee hij zijn primaire levensbehoefte kan voldoen, en de beslaglegger hiervan op de hoogte is. Vaak zal de beslaglegger c.q. deurwaarder hiervan niet op de hoogte zijn. De deurwaarder weet doorgaans niet wat op de bankrekening staat. Immers, pas na het beslag mag en moet de bank informatie verstrekken over hetgeen op de bankrekening staat.
Een voorbeeld waarin mogelijk wel sprake is van misbruik van bevoegdheid is dat de debiteur, voordat er bankbeslag is gelegd, voldoende inzicht heeft gegeven in z’n financiële situatie w.o. de bankrekeningen en dat de beslaglegger c.q. deurwaarder dus weet dat de schuldenaar klem komt te zitten door het bankbeslag. Een ander voorbeeld is dat de tweede maand achtereenvolgend door dezelfde beslaglegger beslag op de bankrekening wordt gelegd.
Wanneer het leggen van bankbeslag misbruik van bevoegdheid oplevert kan naast opheffing van het bankbeslag ook de kosten van het beslag, waaronder de kosten die de bank in rekening heeft gebracht, worden teruggevorderd.

2. Bij de uitwinning van het bankbeslag (innen van het geld)

Bij de uitwinning van het bankbeslag (het innen van het banksaldo) kan sprake zijn van misbruik van bevoegdheid, wanneer er door het bankbeslag onvoldoende overblijft om de noodzakelijke kosten van bestaan te voldoen en de beslaglegger c.q. deurwaarder weet dat dit het gevolg van de uitwinning van het bankbeslag zal zijn. Dit is het geval wanneer de debiteur na het bankbeslag voldoende inzichtelijk heeft gemaakt niet over ander inkomen te beschikken en welke kosten door het bankbeslag in het gedrang komen.

Wanneer sprake is van misbruik van bevoegdheid kan de schuldeiser via het zogenaamde executiegeschil worden gedagvaard. Voor deze procedure heb je een advocaat nodig. Mensen met een laag inkomen kunnen hiervoor een toevoeging (gefinancierde rechtsbijstand) krijgen.


Tuchtrechtelijk laakbaar?
Naast het executiegeschil waarbij de schuldeiser wordt gedagvaard, kun je ook de deurwaarder aanspreken. De deurwaarder heeft bij de afhandeling van het bankbeslag ook een eigen verantwoordelijkheid om rekening te houden met de situatie van de schuldenaar. In bepaalde gevallen kan het zinvol zijn om een klacht in de dienen bij de Kamer voor gerechtsdeurwaarders.
In diverse uitspraken heeft de Kamer voor gerechtsdeurwaarders met een beroep op het zogenaamde ministerieplicht verwezen naar de executierechter.
Maar het Hof Amsterdam heeft in een tweetal uitspraken een duidelijk kader gegeven waar uit op te maken valt dat de deurwaarder wel degelijk zelf moet beoordelen of de schuldenaar door het bankbeslag in de problemen komt.


Hof Amsterdam 22 augustus 2017
Volgens deze uitspraak heeft de deurwaarder in het betreffende geval niet tuchtrechtelijk laakbaar gehandeld. Het Hof overweegt als volgt:

“Het hof is - met de kamer - van oordeel dat niet kan worden vastgesteld dat de gerechtsdeurwaarder op het moment van beslaglegging geheel op de hoogte was van het inkomen van de echtgenoot van klaagster en de saldopositie van de bankrekening(en) van klaagster en haar echtgenoot. Voorts was het onder het beslag gebrachte bedrag niet ondubbelzinnig te herleiden tot inkomsten waarop geen beslag mocht worden gelegd gelet op de daarvoor geldende beslagvrije voet.
Verder zou misbruik van recht aan de orde kunnen zijn in het geval een gerechtsdeurwaarder (voldoende) inzicht heeft in de inkomsten en uitgaven van de debiteur en, indien aan de orde, desondanks niet direct tot opheffing van het beslag overgaat. Dat is hier niet het geval. De gerechtsdeurwaarder heeft op 22 september 2015 beslag gelegd op de bankrekening van klaagster. Op dat moment mocht de gerechtsdeurwaarder ervan uitgaan dat de vaste lasten van klaagster (en haar echtgenoot) reeds waren betaald. Het was de gerechtsdeurwaarder bekend dat de nieuwe termijn van uitkering een dag ná het beslag, op 23 september 2015, zou worden bijgeschreven en dat bedrag zou dan niet onder het beslag vallen.
De gerechtsdeurwaarder heeft verder rekening gehouden met het bedrag aan ontvangen zorgtoeslag. Naar het oordeel van het hof heeft de gerechtsdeurwaarder voldoende zorgvuldig gehandeld. Dat klaagster achter liep met de betaling van de huur, zoals ter zitting is opgeworpen, kan de gerechtsdeurwaarder niet worden tegengeworpen, nu hij daarmee geen rekening heeft hoeven houden.”



Hof Amsterdam 15 november 2016
Volgens deze uitspraak heeft de deurwaarder tuchtrechtelijk laakbaar gehandeld. Het Hof overweegt als volgt:

“Op grond van het dossier en het verhandelde ter zitting acht het hof aannemelijk dat klager aan de gerechtsdeurwaarder afdoende stukken heeft verstrekt op basis waarvan deze onder de omstandigheden van het geval tot toepassing van de beslagvrije voet had moeten overgaan. Er was onvoldoende aanleiding om te veronderstellen dat de beslagen bankrekening door andere inkomsten dan het loon van klager werd gevoed of dat er nog andere inkomsten zouden zijn. Het hof neemt daarbij in aanmerking dat de gerechtsdeurwaarder heeft verklaard ook niet via de weg van artikel 475g lid 4 Rv (UWV-polis) te hebben geïnformeerd naar bronnen van inkomsten van klager. Door in dit geval niet onverwijld over te gaan tot toepassing van de beslagvrije voet, nadat klager hem daartoe had verzocht en de benodigde gegevens had verstrekt, heeft de gerechtsdeurwaarder naar het oordeel van het hof tuchtrechtelijk verwijtbaar gehandeld.
Een en ander klemt des te meer, nu uit de stukken blijkt dat het bankbeslag doel trof voor een lager bedrag dan de beslagvrije voet die voor klager gold, zodat te verwachten was dat klager door het bankbeslag in ernstige financiële problemen zou geraken en niet meer in zijn primaire levensbehoeften zou kunnen voorzien, terwijl het, gezien het moment van beslaglegging, bovendien nog geruime tijd zou duren alvorens hij opnieuw loon zou ontvangen.
Dat er na het leggen van het beslag nog diverse afschrijvingen hebben plaatsgevonden, zoals in de e-mail van de gerechtsdeurwaarder van 4 augustus 2015 is vermeld, doet aan het voorgaande niet af. Uit de stukken blijkt immers dat deze afschrijvingen slechts hebben kunnen plaatsvinden doordat gebruik is gemaakt van de door de bank aan de rekening toegekende kredietruimte en klager hierdoor dus ‘rood’ kwam te staan.”



Hoe te handelen bij (dreigend) bankbeslag?
Op basis van beide uitspraken van het Hof valt te concluderen dat de deurwaarder zelf moet beoordelen of de schuldenaar door het bankbeslag in de problemen raakt. Cruciaal hierbij is dat de debiteur voldoende informatie over zijn situatie aan de deurwaarder heeft verstrekt.

1. Voordat mogelijk bankbeslag wordt gelegd
Het komt regelmatig voor dat de deurwaarder naast loonbeslag, onder dreiging van nadere executiemaatregelen, om een (aanvullende) betalingsregeling vraagt. Wanneer een betalingsregeling niet mogelijk is omdat betrokkene alleen over de beslagvrije voet beschikt, is het verstandig om hierover de deurwaarder te informeren o.a. met overlegging van de bankafschriften. Zie hier voor een voorbeeldbrief.
Mocht er dan toch bankbeslag worden gelegd, dan is zowel een executiegeschil als een tuchtklacht zinvol.

2. Nadat bankbeslag is gelegd
Wanneer beslag op de bankrekening is gelegd is het van belang om de deurwaarder inzichtelijk te maken wat de gevolgen zijn van dit bankbeslag. Welk inkomen is getroffen? Welke noodzakelijke kosten kunnen niet worden voldaan? Zie hier voor een voorbeeldbrief.

Wordt er ten onrechte geen rekening gehouden met de knellende situatie van de schuldenaar, overweeg dan een executiegeschil, een tuchtklacht, of doe beide.


Meer informatie
- Hof Amsterdam 22 augustus 2017,  ECLI:NL:GHAMS:2017:3353
- Hof Amsterdam 15 november 2016, ECLI:NL:GHAMS:2016:4538
- Voorbeeldbrief: Naast loonbeslag aanvullende betalingsregeling afdwingen
- Voorbeeldbrief: Toepassen beslagvrije voet bij uitwinning bankbeslag
- Achtergrondinfo bankbeslag
Reageren?
- Reageer via schuldinfo op LinkedIn


« Nieuwsoverzicht