SchuldInfo

Juridische info voor hulpverleners

 
 

Beslagvrije voet in 2015 ingrijpend verslechterd

Bron: André Moerman

04/01/2015 10:56 uur

In 2015 wordt de beslagvrije voet ingrijpend gewijzigd. Per 1 januari 2015 wordt het kindgebonden budget opgenomen in de berekening. Vanaf 1 juli 2015 gaat een tweede aanpassing gelden, namelijk de zogenaamde kostendelersnorm. Dit artikel beschrijft de belangrijkste wijzigingen en ingrijpende gevolgen.



1 januari 2015: Verhoging kindgebonden budget

Vanaf 1 januari 2015 is de beslagvrije voet die geldt voor een alleenstaande ouder gelijk aan die van een alleenstaande. Voor de kosten van kinderen ontvangt de alleenstaande ouder een hoger kindgebonden budget, verhoogd met de zogenaamde 'alleenstaande ouderkop'. Voor het kindgebonden budget geldt een beslagverbod.
Het kindgebonden budget is echter inkomensafhankelijk. Vandaar dat er sinds 1 januari 2015 een correctie in de beslagvrije voet is opgenomen. De beslagvrije voet wordt verhoogd met het bedrag aan kindgebonden budget waarop de schuldenaar maximaal aanspraak zou kunnen maken verminderd met het bedrag dat krachtens de wet is toegekend of toegekend zou kunnen worden. In schema ziet dit er als volgt uit:

Maximum kindgebonden budget€ .........
Ontvangen kindgebonden budget€ ......... -/-
Verhoging beslagvrije voet€ .........

Deze verhoging van de beslagvrije voet geldt overigens niet alleen voor alleenstaande ouders, maar ook voor (echt)paren met minderjarige kinderen.

Wanneer de belastingdienst het kindgebonden budget niet uitbetaalt omdat deze wordt verrekend met een toeslagschuld, dient het kindgebonden budget niet in mindering te worden gebracht op de verhoging van de beslagvrije voet. Het kindgebonden budget wordt dan immers feitelijk niet ontvangen. De letterlijke tekst in art. 475d lid 5 onder c Rv zou tot een andere conclusie kunnen leiden. Er staat immers dat de verhoging van de beslagvrije voet wordt verminderd met het bedrag aan kindgebonden budget dat "is toegekend of toegekend zou kunnen worden". In reactie op het rapport "Beter ten hele gekeerd" van de LOSR/MOgroep heeft de staatssecretaris aangegeven dat, ondanks deze formulering, indien betrokkene vanwege verrekening door de belastingdienst daadwerkelijk niet kan beschikken over het kindgebonden budget, de beslagvrije voet maximaal gecorrigeerd moet worden.

1 juli 2015: Kostendelersnorm
Per 1 januari 2015 is voor de hoogte van de bijstandsuitkering de zogenaamde kostendelersnorm ingevoerd. De hoogte van de bijstandsnorm is daarmee afhankelijk van het aantal personen met wie je de kosten kunt delen. Dit is ingevoerd om stapeling van uitkeringen tegen te gaan.
Aangezien de bijstandsnormen veranderen, verandert ook de beslagvrije voet. De invoering van de kostendelersnorm in de beslagvrije voet is echter uitgesteld tot 1 juli 2015.

De hoogte van de bijstandsnorm (en dus van de beslagvrije voet) wordt lager naar mate er meer kostendelers zijn. In percentage van de echtparennorm:
1 persoon: 70%
2 personen 100% : 2 = pp 50% echtparennorm
3 personen 130% : 3 = pp 43% echtparennorm
4 personen 160% : 4 = pp 40% echtparennorm
5 personen 190% : 5 = pp 38% echtparennorm, etc.

Als kostendelers tellen niet mee:
- personen onder de 21 jaar
- onderwijs volgen (WSF, WTOS, BBL)
- commerciële (onder)verhuur (niet 1e of 2e graads bloed/aanverwant)

Voorbeeld
Mevrouw Jansen heeft een inkomen van € 1200 waarop beslag is gelegd. Ze heeft vier thuiswonende kinderen:
- Jan, 18 jaar, heeft werk
- Henk, 22 jaar, studeert en heeft een bijbaantje
- Truus, 24 jaar, heeft een uitkering
- Klaas, 26 jaar, heeft werk
Er zijn in dit gezin drie kostendelers: moeder, Truus en Klaas.

De beslagvrije voet bedraagt voor mevrouw Jansen (de basisnorm, excl. verhogingen):

1 januari 2015€ 864,6590% van (70% x 1372,62)
1 juli 2015€ 535,3290% van (43,3% x 1372,62)

Dit betekent dat mevrouw Jansen met € 535,32 alle vaste lasten, boodschappen etc. moet betalen. Natuurlijk moeten de kinderen een bijdrage leveren in de kosten van het huishouden. In theorie is het mogelijk om rond te komen. In de praktijk is dit echter vaak moeilijk te realiseren, met mogelijk nieuwe schulden tot gevolg.
Ook als moeder onder bewind zou staan, heb je als bewindvoerder een lastige klus. Hoe zorg je er voor dat de kinderen een bijdrage gaan leveren? En als dat niet lukt is het dan nog wel mogelijk om als bewindvoerder je wettelijke taak uit te voeren?

Woonkosten en kostendelersnorm
Vanaf 1 juli 2015 heeft het aantal kostendelers ook invloed op de verhoging van de beslagvrije voet met woonkosten. Deze moet namelijk door het aantal kostendelers worden gedeeld. Wanneer in het voorbeeld de woonkosten € 500 bedragen en er geen huurtoeslag wordt ontvangen, bedraagt de verhoging van de beslagvrije voet:

1 januari 2015€ 297,80(500 - 202,20 - 0)
1 juli 2015€  99,27(500 - 202,20 - 0) : 3

Geen informatie verstrekken

Vanaf 1 januari 2015 mag bij alleenstaande (ouders) bij het niet verstrekken van informatie uitgegaan worden van 72% in plaats van 90% van de toepasselijke bijstandsnorm. Met de invoering van de kostendelersnorm zal vanaf 1 juli 2015 het niet verstrekken van informatie nog grotere gevolgen hebben voor de hoogte van de beslagvrije voet. Wanneer er zoals in het voorbeeld, vijf personen op een adres wonen zou de deurwaarder er vanuit kunnen gaan dat er vijf kostendelers zijn.
De beslagvrije voet bedraagt in het voorbeeld indien er geen informatie wordt verstrekt:

1 januari 2015€ 691,8072% van (70% x 1372,62)
1 juli 2015€ 375,5572% van (38% x 1372,62)

Beter ten hele gekeerd
Over de wetswijzigingen mbt de beslagvrije voet heeft de Landelijke Organisatie Sociaal Raadslieden (LOSR / MOgroep) een kritisch rapport geschreven: Beter ten hele gekeerd. Met invoering van de kostendelersnorm in de beslagvrije voet zal nog vaker informatie ontbreken om de beslagvrije voet correct te berekenen en zal de beslagvrije voet nog lager worden vastgesteld, dan nu het geval is. Dit met alle gevolgen van dien.
De LOSR heeft een aantal verbeteringsvoorstellen gedaan. Helaas zonder succes. Lees hier de reactie van de staatssecretaris.

Komt van uitstel afstel?
De invoering van de kostendelersnorm in de beslagvrije voet is uitgesteld tot 1 juli 2015. Komt van uitstel afstel? Het kan nog, door de aanbeveling van de LOSR over te nemen:
Bepaal voor alleenstaande (ouders) dat de beslagvrije voet gelijk is aan 90% van het inkomen inclusief de vakantie-aanspraak, met als maximum 90% van de bijstandsnorm voor alleenstaande (ouders).

Let op!
Er zijn rekenprogramma's in omloop die al wel uitgaan van invoering van de kostendelersnorm per 1 januari. Dat is niet juist. De kostendelersnorm wordt ingevoerd per 1 juli 2015. Het rekenprogramma op schuldinfo conform de wetgeving per 1 januari 2015. Het rekenprogramma berekent afhankelijk van aantal en leeftijden van de kinderen de hoogte van het maximum kindgebonden budget.

Meer informatie:

- Beter ten hele gekeerd. Verbetervoorstellen wetswijziging beslagvrije voet
- Reactie staatssecretaris op het rapport Beter ten hele gekeerd
- Te kleine voet (column binnenlands bestuur)
- Beslagvrije voet normen en rekenschema per 1 januari 2015
Reageren?
- Reageer via schuldinfo op LinkedIn


« Nieuwsoverzicht