SchuldInfo

Juridische info voor hulpverleners

 
 

Proefprocedure KBvG-LOSR beslag op toeslag

Bron: André Moerman

23/07/2010 11:02 uur

De Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders (KBvG) en de Landelijke Organisatie Sociaal Raadslieden (LOSR) zijn met elkaar in discussie geraakt over de vraag welke regels gelden, wanneer naast beslag op inkomen ook beslag op de huur- of zorgtoeslag is gelegd. Voor beslag op inkomen geldt een beslagvrije voet. Moet de deurwaarder de beslagvrije voet aanpassen wanneer er ook beslag op de toeslag is gelegd en deze dus door betrokkene niet wordt ontvangen?

Proefprocedure
Afgesproken is om via een proefprocedure duidelijkheid te krijgen. Als middel hiervoor is het deurwaardersrenvooi gekozen. Deze procedure is bedoeld voor de situatie dat de deurwaarder bij de ten uitvoerlegging van een vonnis op een bezwaar stuit (art. 438 lid 4 Rv). Eigenlijk zegt de deurwaarder tegen de rechter: ‘Ik weet niet wat ik moet doen.’
De deurwaarder moet bij deze procedure de schuldeiser en schuldenaar dagvaarden. In de procedure vertegenwoordigt de schuldeiser het standpunt van de KBvG en de schuldenaar het standpunt van de LOSR.
 
De casus
De officier van justitie en de woningcorporatie hebben beslag gelegd op de bijstandsuitkering. Daarnaast heeft de woningcorporatie beslag gelegd op de huurtoeslag.
Dit beslag op de huurtoeslag leidt op zichzelf al tot problemen. De huurtoeslag wordt dan immers aangewend voor een oude schuld, waardoor de lopende huur niet meer betaald kan worden. De Rechtbank Almelo heeft echter in een andere kwestie eerder geoordeeld dat dit is toegestaan. In onderhavige procedure komt dit niet aan de orde. Wel aan de orde is de vraag of de beslagvrije voet die geldt voor het beslag op het inkomen moet worden verhoogd, vanwege het niet ontvangen van de toeslag.

Ontvangen
De beslagvrije voet moet worden verhoogd met de woonkosten en de premie ziektekostenverzekering, verminderd met de ontvangen huur- en zorgtoeslag. Het is dan de vraag wat onder ‘ontvangen’ moet worden verstaan. Gaat het hier om ontvangen in juridische zin (deel gaan uitmaken van het vermogen) of om ontvangen in feitelijke zin (er feitelijk over kunnen beschikken)? Bij beslag op de toeslag komt de toeslag wel in het vermogen van betrokkene. De schulden worden immers lager. Maar door het beslag kan betrokkene feitelijk niet over de toeslag beschikken.

De uitspraak
De rechtbank Den Bosch neemt met een beroep op de parlementaire geschiedenis het standpunt van de LOSR over. Bij de beslagvrije voet gaat het er om dat betrokkene

"voor de lopende kosten van het bestaan nog juist genoeg in handen moet krijgen, ook al ligt er beslag op dit inkomen.

4.4. Het gaat er dus om dat de schuldenaar juist genoeg in handen krijgt om de lopende kosten van het bestaan te voldoen. Het meerdere is beschikbaar voor de aflossing van de schulden. Het voldoen van huurschulden, die reeds in het verleden zijn ontstaan, zijn niet te rekenen tot de lopende kosten van het bestaan. Het gaat dan alleen om de lopende huur, dat wil zeggen de huur die moet worden betaald voor de actuele maand waarop de periodieke uitkering betrekking heeft. Het is dan ook opvallend dat de geciteerde tekst uit de memorie van toelichting niet spreekt van "ontvangen" maar van "in handen krijgen". Het gaat dus niet (alleen) om ontvangen in juridische zin (toevoegen aan het vermogen) maar om ontvangen in meer praktische zin: voor (de kosten van) de lopende maand daadwerkelijk ter beschikking krijgen.

4.5. Een andere uitleg zou meebrengen dat de schuldenaar voor de betrokken maand  over minder dan  "juist genoeg" zou beschikken om de lopende kosten te voldoen. Hij zou dan van die "juist voldoende middelen" ook nog schulden aflossen, zoals - in het onderhavige geval - een de oude huurschuld. Aldus zou hij ofwel een beroep moeten doen op de bijstand ofwel noodzakelijkerwijs nieuwe schulden moeten maken (of erger).
(…)
4.10. Het bovenstaande komt er op neer dat de verhuurder beslag mag leggen op de huurtoeslag voor huurschulden, en dat dit betekent dat de beslagvrije voet daardoor op een hoger bedrag wordt bepaald. Voor de overige schuldeisers/beslagleggers blijft er dusdoende minder verhaalsruimte over. Langs deze weg wordt er een zekere (feitelijke) preferentie geschapen voor de verhuurder ter zake huurschulden. Daartegen ziet de voorzieningenrechter geen bezwaren, te minder nu dit min of meer rechtsreeks uit de wet voortvloeit.”


Algeheel beslagverbod
Deze uitspraak zorgt er voor dat de beslagvrije voet die geldt voor het beslag op de bijstandsuitkering gecorrigeerd moet worden. Deze uitspraak is mooi en nodig, maar lost nog niet het hele probleem op. Voor het beslag op de huurtoeslag geldt geen beslagvrije voet. Dit betekent dat in deze casus € 180 per maand wordt aangewend voor de huurachterstand. Betrokkene heeft een bijstandsuitkering en kan zonder huurtoeslag nog steeds de lopende huur niet betalen.
De kantonrechter Zutphen heeft bij beslag op de zorgtoeslag op verzoek de beslagvrije voet toegepast. Het is echter niet mijn verwachting dat andere rechters deze uitspraak zullen overnemen (zie eerder bericht).
Door beslag op de toeslag ontstaan nieuwe schulden. Dat kan niet de bedoeling zijn. Toeslagen zijn bedoeld voor lopende betalingsverplichtingen. Een beslag op de toeslag mag dit niet doorkruisen. Daarom moet de wetgever een algeheel beslagverbod invoeren. Natuurlijk moet de huurtoeslag voor de huur gebruikt worden. Dit kan door de verhuurder bij betalingsachterstanden een zelfstandig recht te geven zelf de huurtoeslag te innen.

Meer informatie:
- Rb Den Bosch 22 juli 2010, KG ZA 10-460
- Pleitnota LOSR combinatie beslag op inkomen en toeslag
- Rb Almelo 3 maart 2009, LJN:BH4739
- Nieuws schuldinfo: rechter past beslagvrije voet toe bij zorgtoeslag


Reageren?
- Reageer via schuldinfo op LinkedIn


« Nieuwsoverzicht