SchuldInfo

Juridische info voor hulpverleners

SchuldInfo

Juridische info voor hulpverleners

• Home
• Nieuws
• Missie
• Publicaties
• Scholing

Bij verblijf in een inrichting (een verpleeg- of verzorghuis) geldt een veel lagere beslagvrije voet. De hoogte is gelijk aan de bijdrage die verschuldigd is voor de verpleging of verzorging, verhoogd met tweederde van de speciale bijstandsnorm voor verblijf in een inrichting.
Een extra verhoging vanwege woonkosten is hier niet aan de orde. Wel dient de beslagvrije voet nog te worden verhoogd met een deel van de premie ziektekostenverzekering (zie verderop).

Over de hoogte van de beslagvrije voet bij verblijf in een inrichting zijn verschillende interpretaties mogelijk, namelijk:

• 2/3 bijstandsnorm
• 2/3 bijstandsnorm + 2/3 normpremie
• 2/3 bijstandsnorm + normpremie

Zie onder 'meer informatie'.

De beslagvrije voet wordt verhoogd met de woonkosten, na aftrek van de normhuur en de ontvangen huurtoeslag of woonkostentoeslag.

Woonkosten	€ ..........
Normhuur (per 1 juli 2009)	€ 192,32 -/-
Ontvangen huurtoeslag, woonkostentoeslag	€ ..........   -/-
Verhoging beslagvrije voet	€ ..........

De deurwaarder (of uitkeringsinstantie) gebruikt bij de berekening van de woonkostencomponent soms een bedrag gelijk aan de basishuur in plaats van de normhuur. De basishuur wordt gebruikt voor berekening van de huurtoeslag. Voor berekening van de beslagvrije voet moet echter uitgegaan worden van de normhuur, die ongeveer € 17,-- lager is dan de basishuur.

De verhoging van de beslagvrije voet, mag in totaal niet meer mag bedragen dan het huurtoeslagbedrag waarop betrokkene, uitgaande van de laagste inkomenscategorie ten hoogste aanspraak heeft.

Bij huurwoningen wordt voor berekening van de beslagvrije voet de rekenhuur genomen. Dat is de kale huur vermeerderd met een aantal servicekosten. De rekenhuur staat vermeld op de beschikking huurtoeslag.

Bij koopwoningen is onduidelijk wat aangemerkt mag worden als woonkosten. Het ligt voor de hand aan te sluiten bij de berekeningswijze van het 'vrij te laten bedrag' (vtlb) dat geldt voor de WSNP. Volgens het vtlb-rapport van Recofa moet rekening gehouden worden met: hypotheekrente, erfpacht, premie opstalverzekering, eigenaarsdeel OZB, polder en waterschapslasten en klein onderhoud. Betaling van hypotheekrente levert ook fiscaal voordeel op. Dit belastingvoordeel moet in mindering worden gebracht op de woonkosten. Met de aflossing van de hypotheekschuld en de premies voor een kapitaalverzekering wordt uiteraard geen rekening gehouden.

De verhuurder kan onder bepaalde voorwaarden beslag op de huurtoeslag leggen met het gevolg dat de gehele huurtoeslag niet uitbetaald wordt. De beslagvrije voet is bij beslag op de huurtoeslag namelijk niet van toepassing. Wat betekent dit wanneer naast beslag op de huurtoeslag, er ook beslag op het inkomen ligt, of op het inkomen wordt verrekend? Als er niets gebeurt zou dit betekenen dat de debiteur ernstig in de financiële problemen komt. De beslagvrije voet moet echter vanwege de hogere woonkosten hoger worden vastgesteld. De beslagvrije voet wordt namelijk verhoogd met de woonkosten, na aftrek van de normhuur en de 'ontvangen huurtoeslag' (zie art. 475d lid 5 onder b Rv). De rechtbank Den Bosch heeft bepaald dat wanneer beslag op de toeslag is gelegd, de beslagvrije voet die geldt voor beslag op het inkomen, niet met de toeslag mag worden verminderd. Betrokkene kan immers feitelijk niet over de toeslag beschikken.

De beslagvrije voet wordt verlaagd met het niet onder beslag liggend inkomen inclusief vakantietoeslag van de partner, dit voor ten hoogste de helft van de beslagvrije voet. Dit betekent dat ook indien men samenwoont de partner indirect meebetaalt aan de schuld waarvoor de partner niet aansprakelijk is.
De beslagvrije voet wordt eveneens verlaagd met het niet onder beslag liggend inkomen van de debiteur. Hiermee wordt voorkomen dat de schuldeiser op alle inkomens afzonderlijk beslag zou moeten leggen. De voorlopige teruggaaf heffingskortingen die maandelijks door de belastingdienst wordt uitbetaald is ook inkomen dat in mindering moet worden gebracht op de beslagvrije voet.
Mocht er wel op meerdere inkomsten door verschillende schuldeisers beslag gelegd zijn, dan moet de beslagvrije voet naar rato van de hoogte van de inkomsten worden verdeeld.

De deurwaarder zal de debiteur informatie vragen om de beslagvrije voet vast te kunnen stellen. Wanneer de debiteur geen informatie verstrekt kan dit in de volgende situaties gevolgen hebben voor de hoogte van de beslagvrije voet.

• (echt-)paren: Wanneer geen informatie verstrekt wordt over het inkomen van de partner, mag de beslagvrije voet gehalveerd worden.
• Alleenstaande en alleenstaande ouder van 21 tot 65 jaar: Het niet verstrekken van informatie heeft tot gevolg dat uitgegaan mag worden van het laagste basisbedrag. Zie basisbedrag beslagvrije voet

Bij terugvordering van teveel ontvangen uitkering heeft het niet verstrekken van informatie nog grotere gevolgen. De beslagvrije voet mag dan op nihil worden gesteld.

Wanneer betrokkene niet in Nederland woont of vast verblijft geldt er geen beslagvrije voet. Dus wanneer men bijvoorbeeld in Spanje woont en vanuit Nederland een AOW-uitkering ontvangt, dan zal wanneer er beslag op deze uitkering wordt gelegd, de gehele uitkering naar de beslaglegger gaan. Slechts indien de debiteur aantoont over onvoldoende middelen van bestaan te beschikken zal de kantonrechter op verzoek alsnog een beslagvrije voet vaststellen. De bewijslast van de inkomenspositie ligt dan bij betrokkene.
De hoogte van de beslagvrije voet in deze situatie hoeft niet gelijk te zijn aan de beslagvrije voet zoals deze normaal berekend wordt. Er kan rekening gehouden worden met het prijspeil en levensstandaard in het betreffende land.
Het komt wel eens voor dat bij een dak- of thuisloze in Nederland de beslagvrije voet op nihil wordt gesteld. Dit is echter niet juist. Iemand zonder vaste verblijfplaats in Nederland, heeft nog wel een vast verblijf in Nederland. Wanneer in de gemeentelijke basisadministratie staat 'vertrokken onbekend waarheen', gaat de deurwaarder er kennelijk vanuit dat betrokkene in het buitenland zal verblijven. Pas wanneer betrokkene aantoont toch in Nederland te verblijven wordt de beslagvrije voet toegepast (piepsysteem).

De deurwaarder dient de hoogte van de beslagvrije voet vast te stellen. Daarvoor zijn allerlei gegevens nodig, o.a.: hoogte van het inkomen, de huur en de premie ziektekostenverzekering. In de praktijk komen sociaal raadslieden de volgende knelpunten hierbij tegen:

1. De deurwaarder informeert niet bij de debiteur naar gegevens die nodig zijn om de beslagvrije voet correct vast te stellen.
2. De deurwaarder informeert wel bij de debiteur naar de gegevens, maar het formulier is niet volledig. Het bevat niet de beslagvrije voet verhogende omstandigheden (hoogte huur en premie ziektekosten).
3. De deurwaarder informeert wel, maar het inwinnen van de informatie gebeurt ondoorzichtig. Bijvoorbeeld: Bij de overbetekening van het beslag wordt het formulier waarop de gegevens ingevuld kunnen worden om de beslagvrije voet vast te stellen, aan het exploot bevestigd. De officiële stukken van een deurwaarder zijn voor de gemiddelde burger niet te volgen. Een formulier gehecht aan het exploot valt dan niet op. Bovendien wordt veelal niet aangegeven waar het voor dient.

Het komt nog wel eens voor dat de deurwaarder na elkaar of tegelijkertijd verschillende beslagen legt. De Nationale ombudsman heeft geoordeeld dat de deurwaarder eerder ingewonnen informatie ook moet aanwenden bij een volgend beslag.

Wanneer beslag op inkomen is gelegd en vervolgens wordt een nabetaling uitbetaald, valt deze dan volledig onder het beslag?
Wanneer de nabetaling betrekking heeft op een periode dat er nog geen beslag ligt, dan valt deze niet onder het beslag.

Bijvoorbeeld.
Per 1 maart wordt een uitkering aangevraagd. Op 1 april wordt beslag gelegd. Op 1 mei wordt de uitkering met ingang van 1 maart toegekend. Het deel van de nabetaling dat betrekking heeft op de maand maart valt niet onder het beslag. Het deel van de nabetaling dat betrekking heeft op de maand april, voor zover dit meer bedraagt dan de beslagvrije voet, valt wel onder het beslag.

De uitbetaling van vakantiegeld in de maand mei is geen nabetaling, maar een tijdige betaling. Dat betekent dat het vakantiegeld volledig onder het beslag valt ongeacht het moment waarop beslag is gelegd.

• www.schuldinfo.nl/beslagvrijevoet